{"id":5153,"date":"2022-05-09T15:42:13","date_gmt":"2022-05-09T13:42:13","guid":{"rendered":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/geschichte-des-lagers\/"},"modified":"2023-03-30T14:45:45","modified_gmt":"2023-03-30T12:45:45","slug":"geschichte-des-lagers","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/pl\/geschichte-des-lagers\/","title":{"rendered":"Historia obozu"},"content":{"rendered":"\n
<\/span>\"\"
\n

<\/p>\n\n\n\n

Historia obozu<\/h3>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Dzia\u0142ania niemieckiego przemys\u0142u zbrojeniowego w Vaihingen po raz pierwszy mia\u0142y miejsce w 1942 roku, gdy w nieczynnym kamienio\u0142omie firmy Baresel przeprowadzono pr\u00f3by katapulty startowej bomby lataj\u0105cej V1 (nazwa projektu Fi 103). Vaihingen funkcjonowa\u0142o w\u00f3wczas jako filia instytutu do\u015bwiadczalnego Graf Zeppelin, utworzonego w 1941 roku w Stuttgart-Ruit Ministerstwa Lotnictwa III Rzeszy.<\/p>\n\n\n\n

Z oryginalnej katapulty Heinkel (Heinkel-Katapult) by\u0142y wystrzeliwane w kierunku \u015bciany kamienio\u0142omu  korpusy \u017celazne (zamiast jednostki lataj\u0105cej), przy czym dokonywano pomiar\u00f3w i automatycznej rejestracji pr\u0119dko\u015bci, przyspieszenia i ci\u015bnienia w katapulcie.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>
\n

Ob\u00f3z pracy Vaihingen\/Enz<\/h2>\n\n\n\n

Na podstawie informacji o istniej\u0105cym na odludziu kamienio\u0142omie, odseparowanym dodatkowo dolin\u0105 Enztal, sztab powsta\u0142y 1 marca 1944 w Berlinie i zajmuj\u0105cy si\u0119 organizacj\u0105 oraz decentralizacj\u0105 produkcji podziemnej si\u0142 powietrznych (\u201eJ\u00e4gerstab\u201c), zdecydowa\u0142 si\u0119 na wybudowanie tutaj jednego z sze\u015bciu tzw. \u201ewielkich bunkr\u00f3w\u201d. Na powierzchni 80 000 mkw mia\u0142y by\u0107 produkowane cz\u0119\u015bci do samolot\u00f3w firmy Messerschmitt.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w kwietniu rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prace przy budowie \u201eStoffel\u201d. Prowadzone by\u0142y one zar\u00f3wno w samym kamienio\u0142omie jak i na s\u0105siednich terenach rolniczych, a ich wykonawc\u0105 by\u0142a Organizacja Todt (OT). R\u00f3wnocze\u015bnie wybudowano w Egelsee wiele barak\u00f3w magazynowych s\u0142u\u017c\u0105cych zar\u00f3wno do przechowywania materia\u0142\u00f3w i narz\u0119dzi, jak te\u017c jako lokum dla si\u0142y roboczej OT. W dolnej cz\u0119\u015bci doliny Glattbachtal powsta\u0142y baraki dla pozosta\u0142ych pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

6 maja zamkni\u0119to teren budowy i obozu dla ludno\u015bci cywilnej. Rolnikom wydano przepustki, umo\u017cliwiaj\u0105ce dost\u0119p do uprawianych przez nich p\u00f3l.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n\n \n
\n\n \n
\n\n \n
\n \n \"\"\n <\/a>\n

Ob\u00f3z w g\u00f3rnej Glattbachtal.<\/p>\n <\/figure>\n

\n \n \"\"\n <\/a>\n

Na budowie \u201eStoffel\u201c w lecie 1944 roku<\/p>\n <\/figure>\n

\n \n \"\"\n <\/a>\n

Po wyzwoleniu w kwietniu 1945 roku<\/p>\n <\/figure>\n

\n \n \"\"\n <\/a>\n

Na drodze obozu w kwietniu 1945 roku<\/p>\n <\/figure>\n

\n \n \"\"\n <\/a>\n

Rejestracja wi\u0119\u017ani\u00f3w po wyzwoleniu obozu, kwiecie\u0144 1945<\/p>\n <\/figure>\n \n <\/figure>\n\n <\/div>\n\n \n

\n\n
<\/div>\n\n
\n
<\/div>\n
<\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n<\/div>\n\n\n
\n

Ob\u00f3z leczniczo-wypoczynkowy dla SS<\/h2>\n\n\n\n

Z ko\u0144cem pa\u017adziernika zatrzymano prace nad projektem \u201eStoffel\u201d, a ob\u00f3z zamieniono na \u201eob\u00f3z leczniczo-wypoczynkowy dla SS\u201d, kt\u00f3ry oficjalnie zacz\u0105\u0142 funkcjonowa\u0107 od 1 grudnia.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnocze\u015bnie powi\u0119kszono go o jeden barak. Od 15 pa\u017adziernika wi\u0119\u017ani\u00f3w przydzielono do prac przy innych projektach: do Hessental, Dautmergen, Bisingen i Unterriexingen. W Vaihingen pozosta\u0142o 178 wi\u0119\u017ani\u00f3w niezdolnych do pracy, a pozosta\u0142ych 200 pracowa\u0142o przy porz\u0105dkowaniu kamienio\u0142omu.<\/p>\n\n\n\n

10 listopada przyjecha\u0142 pierwszy transport z oboz\u00f3w grupy \u201eW\u00fcste\u201d. W\u015br\u00f3d nich znajdowali si\u0119 Rosjanie, Polacy, Francuzi, W\u0142osi, Grecy, Belgowie, Holendrzy, Norwegowie i Niemcy \u2013 ostatecznie w Vaihingen znale\u017ali si\u0119 ludzie z ponad dwudziestu narodowo\u015bci. Zakwaterowano ich w nieogrzewanych barakach i niedo\u017cywionych pozostawiono w\u0142asnemu losowi. Niemiecki lekarz obozowy nie udziela\u0142 im \u017cadnej pomocy medycznej.<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja nie uleg\u0142a poprawie r\u00f3wnie\u017c w styczniu 1945 roku, gdy sprowadzono do obozu dw\u00f3ch lekarzy z Neckarelz, gdy\u017c nie dysponowali oni lekami i \u015brodkami medycznymi.<\/p>\n\n\n\n

16 lutego, wraz z transportem z Haslach dotar\u0142a do obozu epidemia tyfusu plamistego, kt\u00f3ra powodowa\u0142a do 33 zgon\u00f3w dziennie, zamieniaj\u0105c Vaihingen w ob\u00f3z \u015bmierci. Ostatni transport 94 wi\u0119\u017ani\u00f3w z Mannheim-Sandhofen dotar\u0142 do Vaihingen 11 marca.<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Wyzwolenie<\/h2>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku kwietnia wydano rozkaz ewakuacji obozu. Dwa transporty wi\u0119\u017ani\u00f3w skierowano kolej\u0105 do Dachau, gdzie po przybyciu zarejestrowano 515 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Ob\u00f3z zosta\u0142 wyzwolony 7 kwietnia przez oddzia\u0142y francuskie. Raport sporz\u0105dzony przez francuskiego lekarza wojskowego dr Rossi m\u00f3wi o 650 wi\u0119\u017aniach, kt\u00f3rzy prze\u017cyli i przebywali w obozie. Zostali oni niezw\u0142ocznie ewakuowani. W dniach 9 i 10 kwietnia przewieziono 73 wi\u0119\u017ani\u00f3w z Francji, Holandii i Belgii do Spyer, a 13 kwietnia wi\u0119\u017ani\u00f3w z Polski, Rosji i Niemiec do Neuenb\u00fcrg k\/ Bruchsal, gdzie do pocz\u0105tku czerwca przechodzili kwarantann\u0119.<\/p>\n\n\n\n

126 wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy nie nadawali si\u0119 do transportu, umieszczono w szpitalu w Vaihingen. Do nich do\u0142\u0105czy\u0142o dalszych 60 przyby\u0142ych z Neuenb\u00fcrg.<\/p>\n\n\n\n

Do ko\u0144ca roku 84 spo\u015br\u00f3d nich zmar\u0142o i zostali oni pochowani na cmentarzu w Vaihingen. Obozowe baraki zosta\u0142y zaraz po ewakuacji wi\u0119\u017ani\u00f3w, 16 kwietnia spalone, ze wzgl\u0119du na niebezpiecze\u0144stwo zarazy.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\n

Oprawcy przed s\u0105dem<\/h2>\n\n\n\n

Cz\u0142onkowie SS, kt\u00f3rzy stanowili za\u0142og\u0119 obozu Vaihingen, zostali w wi\u0119kszo\u015bci zatrzymani przez si\u0142y okupacyjne i osadzeni oraz przes\u0142uchani w Dachau.<\/p>\n\n\n\n

22 listopada 1946 roku Amerykanie przekazali cz\u0142onk\u00f3w stra\u017cy SS do Polski, gdzie rok p\u00f3\u017aniej w Radomiu odby\u0142 si\u0119 ich proces. Komendant kolumny pracy M\u00f6ller, stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem w Lublinie i skazany zosta\u0142 na \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W pa\u017adzierniku i listopadzie 1947 roku przed francuskim trybuna\u0142em w Rastatt stan\u0119\u0142o 42 cz\u0142onk\u00f3w stra\u017cy SS filii obozowyh w Vaihingen, Unterriexingen, Hessental i Kochendorf, kt\u00f3rych komendantem by\u0142 Lautenschlager.<\/p>\n\n\n\n

Dziesi\u0119ciu z nich zosta\u0142o skazanych na kar\u0119 \u015bmierci, Lautenschlager na do\u017cywotnie roboty przymusowe, a o\u015bmiu oskar\u017conych uniewinniono.<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Cmentarz przy obozie koncentracyjnym<\/h2>\n\n\n\n

Ju\u017c w pa\u017adzierniku 1945 roku miasto Vaihingen za\u0142o\u017cy\u0142o cmentarz na miejscu, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 masowe groby. Pomi\u0119dzy marcem a wrze\u015bniem 1954 roku, groby zawieraj\u0105ce 1844 zw\u0142ok, zosta\u0142y otwarte przez francusk\u0105 komisj\u0119. Podczas bada\u0144 szcz\u0105tk\u00f3w uda\u0142o si\u0119 zidentyfikowa\u0107 223 zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy zostali przewiezieni do swoich kraj\u00f3w ojczystych.<\/p>\n\n\n\n

Na cmentarzu zas\u0142u\u017conych, powsta\u0142ym w latach 1956-1958 pochowano szcz\u0105tki niezydentyfikowanych ofiar. Ju\u017c wkr\u00f3tce po po\u015bwi\u0119ceniu obiektu, 2 listopada 1958 roku, mia\u0142y miejsce pierwsze profanacje w postaci uszkodze\u0144 i napis\u00f3w farb\u0105. Kolejne nast\u0105pi\u0142y w latach 1990, 2003 i 2005.<\/p>\n\n\n\n

Podnios\u0142y si\u0119 g\u0142osy protestu, r\u00f3wnie\u017c podczas obchod\u00f3w ku czci pami\u0119ci ofiar, kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 regularnie od 1977 roku. Poruszaj\u0105c\u0105 uroczysto\u015b\u0107 dla upami\u0119tnienia ofiar narodowo\u015bci norweskiej, zorganizowa\u0142 rz\u0105d tego kraju w 2005 roku. Przypomina o niej tablica pami\u0105tkowa.<\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzia\u0142ania niemieckiego przemys\u0142u zbrojeniowego w Vaihingen po raz pierwszy mia\u0142y miejsce w 1942 roku, gdy w nieczynnym kamienio\u0142omie firmy Baresel przeprowadzono pr\u00f3by katapulty startowej bomby lataj\u0105cej V1 (nazwa projektu Fi 103). Vaihingen funkcjonowa\u0142o w\u00f3wczas jako…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-blank.php","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-5153","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5153"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5153\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gedenkstaette-vaihingen.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}